Partners Insights

Zo maak je een herstelplan dat werkelijk uitvoerbaar is

Door Laurens Nijssen RA · Nijssen & Partners

Laptop en documenten op een bureau bij het voorbereiden van een audit.

Kernsamenvatting

Bij meerdere openstaande boekjaren is de eerste stap niet altijd om meteen de oudste controle te starten. Breng eerst per entiteit en jaar de beschikbare administratie, controle-informatie, afhankelijkheden en deadlines in kaart.

De vraag is niet alleen welk jaar eerst komt

Een auditachterstand van meerdere boekjaren wordt vaak pas urgent wanneer een bank om gecontroleerde cijfers vraagt, een koper due diligence start of een nieuwe groepsaccountant wordt benoemd.

Dan lijkt de opdracht eenvoudig: de openstaande controles zo snel mogelijk afronden. In de praktijk is eerst een andere vraag nodig: welke boekjaren zijn met de beschikbare informatie verantwoord controleerbaar, en in welke volgorde?

Een overzicht met alleen ontbrekende jaarrekeningen vertelt nog niet of de onderliggende controle-informatie beschikbaar is. Soms is de jaarrekening opgesteld maar ontbreken specificaties. Soms zijn de cijfers er wel, maar zijn belangrijke medewerkers vertrokken of systemen vervangen.

Begin met een overzicht per entiteit en boekjaar

Maak één overzicht van alle betrokken rechtspersonen en openstaande jaren. Noteer per combinatie welke jaarrekening is opgesteld en vastgesteld, welke verslaggevingsgrondslag is gebruikt en welke accountant eerder betrokken was.

Breng ook in kaart welke administratie en onderliggende stukken nog beschikbaar zijn, welke werkzaamheden al zijn uitgevoerd, welke externe deadline speelt en welke buitenlandse groepsmaatschappijen of auditors nodig zijn.

Zo ontstaat een eerste beeld van wat direct controleerbaar is, waar reconstructie nodig kan zijn en welke afhankelijkheden de planning bepalen.

De oudste controle hoeft niet automatisch als eerste

Boekjaren hangen vaak met elkaar samen. Beginsaldi, vergelijkende cijfers en eerdere schattingen kunnen relevant zijn voor de controle van latere jaren. Tegelijk kan een financierings- of transactiedeadline betekenen dat een specifiek boekjaar of een bepaalde entiteit voorrang krijgt.

Daarom bestaat er geen universele regel dat je altijd bij het oudste jaar moet beginnen. De volgorde moet rekening houden met de beschikbare controle-informatie, de samenhang tussen de jaren en de reden waarom de cijfers nu nodig zijn.

Een praktisch herstelplan in vijf stappen

  1. Bepaal wat moet worden opgeleverd. Gaat het om wettelijke jaarrekeningen, groepsrapportagepakketten of beide? Voor welke entiteiten en boekjaren? Wie gebruikt de uitkomsten en wanneer?
  2. Beoordeel per jaar welke controle-informatie beschikbaar is. Denk aan bankgegevens, contracten, grootboeken, voorraadadministraties, onderbouwingen van schattingen en eerdere auditdossiers. Benoem hiaten die het management eerst moet onderzoeken of reconstrueren.
  3. Breng afhankelijkheden tussen jaren in kaart. Controleer welke beginsaldi, vergelijkende cijfers, transacties en verslaggevingskeuzes doorwerken in latere perioden. Jaren los van elkaar behandelen kan dubbel werk of herhaalde vragen veroorzaken.
  4. Leg eigenaarschap bij de juiste mensen. Het management blijft verantwoordelijk voor de financiële informatie en de onderliggende administratie. De auditor voert een onafhankelijke controle uit en neemt de administratie of besluiten van het bestuur niet over.
  5. Spreek een realistische planning en escalatieroute af. Benoem per jaar wie welke stukken aanlevert, wanneer reviewmomenten plaatsvinden en hoe vertragingen worden gemeld. Beoordeel vroeg welke auditors nodig zijn en of zij de opdracht kunnen aanvaarden, rekening houdend met beschikbaarheid en onafhankelijkheid.

Snelheid begint vóór de eerste controledag

Meer mensen op de controle zetten lost een ontbrekend archief of onverklaarde cijfers niet vanzelf op. De grootste versnelling ontstaat vaak door de achterstand eerst te structureren: welke informatie is er, waar zitten de belangrijkste hiaten, welke jaren hangen samen en welke deadline bepaalt de prioriteit?

Een herstelplan geeft het bestuur, de financefunctie, de groepsaccountant en lokale auditors één gedeeld beeld van het werk. Het kan geen controle-uitkomst of verklaring garanderen; die hangt af van de beschikbare controle-informatie en de uitkomsten van de werkzaamheden. Het maakt wel eerder zichtbaar wat nodig is om de opdracht verantwoord uit te voeren.

Boardroom Insight

Een auditachterstand los je niet op door alleen het aantal openstaande jaarrekeningen te tellen. Je moet eerst weten welke informatie nog controleerbaar is en hoe de boekjaren op elkaar aansluiten.

Hoe Nijssen & Partners hierbij werkt

Bij Nijssen & Partners ondersteunen we internationale groepen bij Nederlandse wettelijke controles en groeps- of componentaudits, ook wanneer meerdere boekjaren openstaan en de planning onder druk staat.

Zijn bij jouw groep meerdere boekjaren achterstallig? Begin met een overzicht per entiteit, jaar en beschikbare controle-informatie.

Lees ook: Een Nederlandse controle binnen een internationale groep.

Lees meer over onze internationale auditdiensten of bespreek de auditachterstand van jouw groep.