Moderne kantoorgevels van glas en natuursteen, illustratie bij een Nederlandse controle binnen een internationale groep.

Vijf vragen om vóór de start te beantwoorden

Door Laurens Nijssen RA · Nijssen & Partners

Kernsamenvatting

Een Nederlandse entiteit kan deel uitmaken van een audit die zich over meerdere landen uitstrekt. Door vóór de start de rapportage, verantwoordelijkheden en informatiebehoefte af te stemmen, verklein je het risico dat de Nederlandse controle de groepsrapportage vertraagt.

De juridische entiteit is Nederlands. De controle vaak niet.

Een Nederlandse groepsmaatschappij heeft een wettelijke controle. De entiteit zit in Nederland, maar de administratie wordt elders gevoerd, de finance director werkt vanuit een ander land en de groepsaccountant vraagt rapportage onder IFRS of US GAAP.

In zo’n situatie is het aanwijzen van een Nederlandse accountant slechts het begin. De controle moet aansluiten op de informatie, planning en werkzaamheden van de rest van de groep.

Bij een internationale groep kunnen activiteiten, medewerkers, systemen en auditinformatie over meerdere landen verspreid zijn. De Nederlandse auditor kan informatie nodig hebben van buitenlandse finance teams of lokale auditors. Ook kan de groepsaccountant aanvullende werkzaamheden vragen voor de consolidatie.

Vijf vragen die vóór de start duidelijk moeten zijn

  1. Welke Nederlandse entiteiten en boekjaren vallen binnen de opdracht?
  2. Welke stukken moeten worden gecontroleerd: de wettelijke jaarrekening, het rapportagepakket voor de groep, of beide?
  3. Welke verslaggevingsgrondslag geldt voor elk van die stukken?
  4. Welke informatie komt uit andere landen en wie is daarvoor verantwoordelijk?
  5. Welke werkzaamheden en rapportages verwacht de groepsaccountant van de Nederlandse auditor?

Een groepsrapportagepakket is niet automatisch de wettelijke jaarrekening

Een groepsrapportagepakket is opgesteld voor de consolidatie en de instructies van de groepsaccountant. Het is daarom niet vanzelfsprekend hetzelfde als de wettelijke jaarrekening van de Nederlandse rechtspersoon.

Ook moeten de controleplicht en deponering per entiteit worden beoordeeld. De wettelijke controleplicht in Nederland hangt onder meer samen met de omvang en omstandigheden van de rechtspersoon. De lokale wettelijke opdracht en werkzaamheden voor de groepsaccountant kunnen naast elkaar bestaan. Maak daarom vooraf duidelijk welke opdracht, verslaggevingsgrondslag en rapportage bij elk onderdeel horen.

Waar de planning vaak vastloopt

De Nederlandse auditor wordt soms pas betrokken nadat de buitenlandse teams hun planning al hebben vastgesteld. Dan blijkt dat informatie of werkzaamheden uit andere landen nodig zijn, terwijl de lokale deadlines al vaststaan.

Ook blijven verantwoordelijkheden tussen auditors geregeld onduidelijk. Wie voert welke werkzaamheden uit? Welke risico’s vragen bijzondere aandacht? Welke bevindingen moeten direct worden gemeld? De groepsaccountant en componentauditor moeten hierover tijdig en rechtstreeks afstemmen.

Verder kunnen de lokale administratie en het groepsrapportagepakket verschillende verslaggevingsgrondslagen gebruiken. Dan is uitleg nodig van aansluitingen, classificaties en belangrijke schattingen. Alleen bedragen overnemen is niet genoeg.

Tot slot geeft een rapportagepakket niet altijd de context achter een lokaal oordeel. Direct overleg helpt om te begrijpen hoe een conclusie tot stand kwam en wat een bevinding betekent voor de groep.

Wat vóór de start geregeld moet zijn

Breng de juridische groepsstructuur en betrokken boekjaren in kaart. Stel vast welke jaarrekening en rapportagepakketten moeten worden opgeleverd. Bespreek de verslaggevingsgrondslagen, deadlines, verantwoordelijkheden en verwachtingen met de groepsaccountant.

Leg ook vast wie vragen en belangrijke bevindingen escaleert, welke informatie van andere landen nodig is en wanneer die beschikbaar moet zijn. De herziene internationale groepscontrolestandaard ISA 600 benadrukt risicogerichte planning, documentatie en tweerichtingscommunicatie tussen de groepsaccountant en componentauditors.

Dat voorkomt niet iedere vertraging, maar maakt afhankelijkheden eerder zichtbaar. Een internationale groepscontrole bestaat niet uit een verzameling losse lokale audits. De werkzaamheden moeten samen voldoende informatie opleveren voor de groepsrapportage en, waar van toepassing, de wettelijke controle.

Boardroom Insight

De uitdaging is niet alleen om de Nederlandse entiteit te controleren. Het is om de Nederlandse controle goed te laten aansluiten op het internationale geheel.

Hoe Nijssen & Partners hierbij werkt

Bij Nijssen & Partners werken we met internationale groepen waarin de Nederlandse controle samenhangt met buitenlandse activiteiten, finance teams en auditors. We combineren directe betrokkenheid van senior professionals met duidelijke afstemming over scope, informatie en planning.

Heeft jouw groep een Nederlandse entiteit waarvan de controle afhankelijk is van informatie of auditors in andere landen? Bespreek de structuur en benodigde afstemming voordat de rapportagedeadline in zicht komt.

Vakbron: IAASB — ISA 600 (Revised).

Lees meer over onze internationale auditdiensten of bespreek de afstemming van jouw groepscontrole.

Over Laurens Nijssen.